|
Ogólna charakterystyka Gminy Dragacz Rys historyczny
W X w. Pomorze Nadwiślańskie, a więc i ziemia świecka, znajdowało się pod panowaniem Bolesława Chrobrego. Po jego śmierci stało się siedzibą książąt pomorskich. W 1228 r. książę Konrad Mazowieki sprowadził Krzyżaków na ziemie nadwiślańskie. W 1309 r. całe Pomorze Nadwiślańskie, na 150 lat zagarnął Zakon Krzyżacki. Od XII w. tereny gminy nalezały do Kasztelanii Świeckiej. W II połowie XVI w. zaczęli przybywać liczni osadnicy holenderscy - Mennonici, którzy przenieśli na te tereny holenderski sposób zagospodarowywania i odwadniania gruntów. Do naszych czasów zachowały się ślady osadnictwa mennonickiego w postaci charakterystycznych drewnianych domostw, cmentarzy oraz systemów kanałów odwadniających. W okresie zaborów teren ten był pod panowaniem pruskim. Uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy Nr XVIII/88/72 z dnia 6 grudnia 1972 r. utworzono Gminę Dragacz.
Charakterystyka i położenie
Obszar Gminy Dragacz znajduje się w północnej części województwa kujwsko - pomorskiego w powiecie świeckim, zajmując powierzchnię 111,14 km2. Gmina należy w większości do makroregionu Doliny Dolnej Wisły, obejmującego swym zasięgiem mezoregion Kotliny Grudziądzkiej, a jedynie jej północno - zachodni fragment znajduje się w obrębie mezoregion Borów Tucholskich. Tereny Gminy Dragacz należą do Zespołu Parków Krajobrazowych Chełmińskiego i Nadwiślańskiego.
Podstawowy układ drogowy w gminie stanowią drogi krajowe Nr 1 i Nr 16, trzy drogi wojewódzkie, siedem dróg powiatowych oraz drogi gminne. Droga Nr 1 przebiega z kierunku miasta Świecia w kierunku miasta Nowe i dalej do Gdańska. W miejscowosci Dolna Grupa odchodzi od niej droga krajowa Nr 16, która przez Grudziądz a następnie Olsztyn, prowadzi do Augustowa. Przez gminę przebiega Autostrada A1 - węzeł Nowe Marzy. Gminę Dragacz przecina międzynarodowy szlak kolejowy relacji Działdowo - Chojnice. Miejscowość Dragacz, siedziba gminy, położona jest w odleglośći ok. 70 km od Bydgoszczy, ok. 75 km od Torunia, 22 km od Świecia oraz 3 km od Grudziądza.
Gmina Dragacz jest obszarem tradycyjnej gospodarki rolnej z przewagą produkcji roślinnej. Na ogólną powierzchnię gminy 111,14 km2 5.670 ha to użytki rolne, 3.502 ha to lasy i grunty zadrzewione a 2.005 ha stanowią grunty pozostałe i nieużytki. 5.046 ha użytków rolnych użytkowane jest przez 754 indywidualnych gospodrstw rolnych. Przeciętna powierzchnia indywidualnego gospodarstwa rolnego w gminie w 2003 r. wyniosła 7,10 ha. Na terenie gminy występuje 15 dużych, indywidualnych gospodarstw (ponad 50 ha użytków rolnych), których łączna powierzchnia wynosi około 1.335,50 ha.
Lasy, którymi w większości zarządza Nadleśnictwo Dąbrowa, dominują w północno - zachodniej części gminy, stanowiąc fragment rozległego kompleksu Borów Tucholskich. Sieć wód płynących stanowi, oprócz granicznej rzeki Wisły, Mątawa oraz bogaty system rowów meliracyjnych i cieków. Występują zasoby surowców naturalnych (kruszywo oraz surowce ilaste) eksploatowanych na skalę przemysłową.
Gmina posiada dwa ujęcia wody znajdujące się w miejscowości Górna Grupa i Grupa (jedno z nich jest ujęciem wojskowym). Ujęcie wody tzw. cywilne posiada pięc studni głębinowych, a jego wydajność wynosi 1600m3 na dobę. Zaopatruje ono w wodę 8 wsi sołeckich. Łączna długość komunalnej sieci wodociągowej w gminie wynosi 65,4 km. Przyłączy prowadzących do budynków i gospodarstw jest obecnie 785 (obsługują one około 3.000 gospodarstw domowych, w tym gospodarstw rolnych). liczba ta ma tendencje rosnące. Łączna długość sieci kanalizacyjnej w gminie wynosi 14,72 kilometra. Na 16 wsi należących do gminy Dragacz, 12 jest w pełni zwodociągowanych, jednak tylko 3 są skanalizowane. W roku 1999 oddano do użytku 3 km kolektorów kanalizacyjnych a w 2006 r. 2,22 km. Sieć kanalizacyjna obsługuje około 860 gospodarstw domowych.
W gminie Dragacz czynna jest, oddana do użytku w 1999 r. i rozbudowana w 2005 r., oczyszczalnia ściekow, aktualnie o przepustowości 820 m3 na dobę. Oczyszczalnia ta zaprojektowana jest w wymiarze oczyszczania ścieków wytwarzanych na terenie całej gminy. Ponieważ nie wszystkie gospodarstwa domowe będą mogły być do niej podłączone, winny być stosowane alternatywne sposoby oczyszczania ścieków, m.in. poprzez małe oczyszczalnie przyzagrodowe.
Gmina Dragacz dysponowała składowiskiem odpadów zlokalizowanym w miejscowości Górna Grupa o powierzchni składowania 1,15 ha, które zrekultywowano w 2006 r. Wypełnione było w 80%. Gmina Dragacz z zakresie składowiska odpadów komunalnych realizuje założenia wynikające z Gminnego Programu Gospodarki Odpadami, który przewiduje stworzenie zakładu zagospodarowania odpadami dla gmin powiatów świeckiego i chełmińskiego.
Na terenie gminy Dragacz zarejestrowano 664 podmioty gospodracze (XII 2007 r.). Na ogólny stan podmiotów, sektor publiczny reprezentują 24 podmioty, natomiast prywatny 640 podmiotów. W świetle tych wielkości, gmina Dragacz zajmuje drugie miejsce wśród gmin wiejskich powiatu świeckiego pod względem ilości podmiotów gospodarczych. W strukturze sektora prywatnego 36 podmiotów stanowią spółki cywilne, 20 spółek prawa handlowego, 5 spółek prawa handlowego z udziałem kapitału zagranicznego.
Kultura, oświata i sport
Życie kulturalne Gminy Dragacz skupia się głównie wokół Gminnego Ośrodka Kultury, Sportu i Rekreacji w Górnej Grupie. Ośrodek umożliwa aktywność twórczą, uczestnictwo w różnego rodzaju działaniach artystycznych (sekcje: teatralna, taneczna, plastyczna, estradowa i instrumentów klawiszowych), rozrwyce i rekreacji. GOKSiR propaguje historię, tradycję i kulturę gminy oraz podejmuje inicjatywy społeczne w zakresie rozwoju życia kulturalnego. Przez cały rok organizowane są imprezy kulturalne i rekreacyjno - sportowe m.in. Dni Dragacza, Turniej Sołectw, Dożynki Gminne, przeglądy teatralne oraz liczne imprezy okolicznościowe. Dla aktywnie spędzjących czas organizowane są zajęcia z aerobiku oraz nordic walking. W Górnej Grupie istnieje Gminna Biblioteka Publiczna z filią w Dragaczu.
W Gminie Dragacz edukację zapewniają: Szkoła Podstawowa w Grupie, Dragaczu, Filia Szkoły Podstawowej w Bratwinie, Gminne Gimnazjum w Michalu oraz Przedszkole Samorządwe W Górnej Grupie.
Na terenie gminy znajduje się stadion sportowy z płytą piłkarską, boisko treningowe, boisko piłkarskie w Wielkim Lubieniu oraz szkolne sale gimnastyczne (w Michalu i Grupie).
Działalność sportowa skupia się przede wszystkim wokół Gminnego Zrzeszenia Ludowego Zespoły Sportowe Gminy Dragacz, w skład którego wchodzi LZS "Zryw" Wielki Lubień oraz Stowarzyszenie Gminny Klub Sportowy "STRAŻAK - CASINO". Wiodącymi dyscyplinami są: piłka nożna, siatkówka, tenis stołowy, szachy, warcaby oraz lekkoatletyka.
Organizacje pozarządowe
Na terenie Gminy Dragacza działają organizacje pozarządowe wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego) oraz wiele organizacji nieformalnych, których działalność integruje lokalne społeczeństwo oraz aktywizuje je do angażowania się w różne dziedziny życia wspólnoty.
Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Gminy Dragacz "NASZA GMINA" z siedzibą w Górnej Grupie dąży do osiągnięcia społeczno - gospodarczego rozwoju Gminy Dragacz. W szczególności prowadzi działalność oświatową, kulturaną, w zakresie wspierania inicjatywy lokalnych (sołectw Gminy Dragacz) agroturystyki, ochronu środowiska i poprawy bezpieczeństwa. Wspiera wszelkie inicjatwy społeczne, dobroczynność, ochronę zdrowia i pomoc społeczną.
Celem działania Stowarzyszenia na Rzecz Dzieci i Młodzieży "KRĄG" z siedzibą przy Gminnym Ośrodku Kultury, Sportu i Rekreacji w Górnej Grupie jest wszechstronną działalność na rzecz dzici i młodzieży, w tym zwłaszcza podejmowanie oraz wspieranie rozmaitych inicjatyw społecznych, a także aktywne reprezentowanie interesów młodego pokolenia wobec organów administracji publicznej.
Stowarzyszenie Gminny Klub Sportowy "Strażak - Casino" Górna Grupa organizuje i rozwija kulturę fizyczną i sport; dąży do objęcia swoją działalnością najszerszego kręgu dzieci i młodzieży oraz dorosłych. Jego celem jest stałe podnoszenie poziomu sportowego, organizowanie imprez sportowo - rekreacyjnych dla społeczności lokalnej.
Tereny inwestycyjne
Według Planu Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Kujawsko - Pomorskiego gmina leży w centralnej strefie struktury funkcjonalno - przestrzennej województwa. Jest to obszar najwyższej aktywności społeczno - gospodarczej w pobliżu dużych aglomeracji miejskich, w tym przypadku aglomeracji miasta Grudziądza. O jej znaczeniu decydują: stopień koncentracji potencjału ludzkiego i gospodarczego, aktywność warunków życia i inwestowania oraz dobra dostępność komunikacyjna. Gmina Dragacz jest bardzo atrakcyjna dla inwestorów. Jest otwarta na wszelkie formy współpracy gospodarczej; inwestorzy mogą liczyć na kompleksową pomoc w załatwianiu wszelkich formalności związanych z uruchomieniem działalności. Gmina planuje sporządzić miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w południowo - wschodniej jej części. Za wyznaczeniem wyżej wymienonych terenów przemawiają okoliczności związane z ich lokalizacją przy głównych arteriach komunikacyjnych: w pobliżu autostrady A1 - węzeł Nowe Marzy oraz drogi krajowej nr 1 Świecie - Gdańsk.
Warto zobaczyć
Gmina Dragacz poszczycić się może wieloma wyjątkowymi dla dziedzictwa kulturowego śladami przesłości, które stanowić mogą o jej atrakcyjności turystycznej. Na terenie gminy wystepują obiekty wpisane do rejestru zabytków województwa kujawsko - pomorskiego. Odwiedzając Gminę Dragacz warto zobaczyć:
Kościół pod wezwaniem św. Jakuba Apostoła w Wielkim Lubieniu
Zespół "Białej Karczmy" - karczma, ogród
Chaty mennonickie w Bratwinie, Dragaczu, Michalu, Wielkim Lubieniu, Wielkim Zajączkowie
Cmentarze mennonickie w Dragaczu, Bratwienie
Rezerwat Przyrody "Jezioro Fletnowskie"
Aleja Dębowa w Wielkim Stwolnie
Kościół parafialny pw. św. Teresy od Dzieciątka Jezus w Górnej Grupie
Dom Misyjny Księży Werbistów w Górnej Grupie
Muzeum Misyjno - Etnograficzne w Górnej Grupie
Miejsca pamięci narodowej w Mniszku, Grupie, Nowe Marzy
Pomniki przyrody w Górnej Grupie, Wielkim Lubieniu, Dragaczu | 
